Akçakaya Köyü, Türkiye'nin çeşitli bölgelerinde bulunan benzer isimli yerleşim yerlerinden biridir. Bu köyler, tarihin derinliklerine uzanan zengin geçmişleri ve kültürel mirasları ile dikkat çekmektedir. Özellikle Sakarya'nın Pamukova ilçesindeki Akçakaya, Bizans dönemine ait kalıntıları ve tarihi eserleriyle öne çıkarken, Kayseri ve Adıyaman'daki diğer Akçakaya köyleri de farklı dönemlere ait izler taşımaktadır. Her biri kendi hikayesini barındıran bu köyler, yerel tarih ve kültür açısından önemli birer değer taşımaktadır.

Akçakaya köyünün tarihi hakkında farklı bilgiler bulunmaktadır:

• Sakarya'nın Pamukova ilçesindeki Akçakaya köyü için, Bizanslılar döneminde para (akçe) basım merkezi olduğu ve adının da buradan ya da köyün civarındaki mermer kayalıklarının renginden geldiği sanılmaktadır. Köy, tarihi eser bakımından ilçenin en zengin köyü olup, kilise kalıntıları, tapınak ve taş mezarlar bulunmaktadır. Köy ve civarı, 26 Mart 1991 tarihinde sit alanı ilan edilerek koruma altına alınmıştır.
• Kayseri'nin Talas ilçesindeki Akçakaya köyü için, Selçuklular'dan beri Müslüman ahalinin yerleşim bölgesi olarak bilindiği belirtilmektedir. Mahallenin ilk kuruluşu hakkında kesin bir tarih verilememekle birlikte, bölgenin tarihinin MÖ 1500'lere kadar uzandığı anlaşılmıştır.
• Adıyaman'ın Gölbaşı ilçesindeki Akçakaya (Pağnik) köyü için, köyün kuruluş tarihinin kesin olarak bilinmediği ve Timur’un Anadolu’yu istilası ve Suriye seferi sırasında köyü talan ettiği rivayet edildiği belirtilmektedir.