Büyük Menderes Ovası'nın oluşumu, doğanın karmaşık süreçlerinin bir sonucudur. Bu verimli ova, bölgedeki akarsuların taşıdığı tortul malzemelerin zamanla birikmesiyle şekillenmiştir. Jeolojik hareketler ve iklim koşulları, ova zeminini oluşturan alüvyonların meydana gelmesinde önemli rol oynamıştır. Su yolları, yeraltı kaynakları ve çeşitli doğal etkenler, bu geniş alanın topografik yapısını ve tarımsal verimliliğini etkilemiştir.

Büyük Menderes Ovası, Büyük Menderes Nehri'nin taşıdığı alüvyonların birikmesiyle oluşmuştur. Büyük Menderes Nehri ise Kufi Suyu ve Banaz Çayı kollarının birleşmesiyle oluşur. Işıklı ve Kufi çaylarını biriktiren Işıklı Gölü Barajı’ndan çıkıp, Çivril, Çal ve Baklan Ovaları’nı geçer ve Çal’ın doğusundan kuzeye dönerek, Bekilli ve Güney İlçesi’ne doğru derin bir yatakta akar. Uşak’tan gelen ve Menderes’in en büyük kollarından olan Banaz Çayı’nı da alarak, Sarayköy Ovası’na iner. Denizli hudutları içindeki Çürüksu ve Gökpınar Çayları ile beslenerek batı yönünde ilerler. Nazilli'nin güneyinden gelen Akçay'ı alır ve Aydın Çine ilçesinden gelen Çine Çayı, Koçarlı yakınlarında nehre katılır. 548 km. uzunluğundaki yolculuğunu Söke İlçesi Dipburun Mevkii’nde Ege Denizi’ne dökülerek tamamlar.